Ertesi gün hapı, ağız yoluyla alınan ve korunmasız cinsel ilişki sonucunda gebeliği önlemek için kullanılan bir ilaçtır. Bu hap, düzenli olarak değil; sadece cinsel ilişkiden sonra alınır. İçerdiği yüksek miktarda progesteron hormonu, yumurtanın döllenmesini veya döllenmişse de rahme yerleşmesini engeller. Hapların nasıl çalıştığı, ne zaman kullanılması gerektiği, yan etkileri ve piyasada bulunan markalar hakkında detaylı bilgi almak için yazımızı okuyabilirsiniz.
Ertesi Gün Hapı Nedir?
Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişkiden sonra gebeliği önlemek için kullanılan bir acil doğum kontrol yöntemidir. İstenmeyen gebelik riski taşıyan durumlarda başvurulur. Hapın koruma oranı, cinsel ilişkiden sonra alındığı süreye bağlıdır. İlaçların markasına göre, ilişkiden sonraki 72-120 saat arasında alınması gerekir. Düzenli bir doğum kontrol yöntemi yerine geçmez ve sık sık kullanılmamalıdır. Ayrıca, cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz.
Ertesi Gün Hapı Ne İşe Yarar?
Ertesi gün hapı temel olarak, korunmasız cinsel ilişki sonrasında veya doğum kontrol yöntemi başarısız olduğunda hamileliği önlemek için kullanılır. Gebeliğin başlaması için spermin yumurtayı döllemesi gerekir. Haplar, bu döllenmeyi önleyerek hamileliği engeller.
Haplar, iki farklı şekilde çalışır:
- Yumurtalama süresini geciktirerek, spermin yumurtayı döllemesini güçleştirir.
- Döllenmiş yumurta varsa bunların rahim duvarına tutunmasını ve yapışmasını önleyerek gebeliği engeller.
Bu haplar düzenli koruma sağlamaz. Sadece korumasız ilişki sonrasında acil müdahale yöntemi olarak kullanılmalıdır. Deri altı implant veya kondom gibi düzenli doğum kontrol yöntemlerini kullanmak, hamileliği önlemek adına size daha güvenli koruma sunar.
Ertesi Gün Hapı Ne Kadar Etkilidir?
Ertesi gün hapının koruyucu etkisi, cinsel ilişkiden sonra ne kadar süre içinde kullanıldığına ve kişinin adet dönemine göre farklılık gösterir. Korunmasız ilişkiden sonraki ilk 24 saat içinde kullanılması halinde, gebeliği engellemede %95 oranında etkilidir. Süre geçtikçe hapın koruyucu etkisi de azalır. İlişkiden sonraki 72 saat içinde kullanılan hap, %85 oranında etki sağlar.
Ertesi gün hapları 5. günün (120 saat) sonunda koruyuculuğunu tamamen yitirir ve gebeliği önlemez. Haplar gebeliği engellemede %75 ila %89 arasında bir başarı sağlar. Ancak, bu başarının kullanılan zamana, hapın çeşidine ve bireyin fizyolojik özelliklerine göre değişebileceğini unutmamalısınız.
Ertesi Gün Hapı Ne Zaman ve Nasıl Kullanılır?
Ertesi gün hapları, korunmasız cinsel ilişkiden sonra vakit kaybetmeden kullanılmalıdır. İlişkiden sonra ne kadar erken alınırsa hapın gebeliği önleme etkisi de o kadar yüksek olur. Hapın çeşidine ve markasına bağlı olarak, ilişkiden sonraki 72-120 saat arasında alınması gerekir. Fakat, en yüksek etki için ilk 24 saat içerisinde kullanmanızı tavsiye ederiz.
Ertesi gün hapı, ağız yoluyla ve genel olarak tek doz halinde kullanılır. Aç ya da tok karnına alınması fark etmez. Bazı haplar, iki doz olarak da alınabilmektedir. Hapın nasıl kullanılacağı, kutuda bulunan talimata göre belirlenir. Bu yüzden hapın dozajı konusunda prospektüste yazanlara uymanız gerekir.
Ertesi Gün Haplarını Kullanırken Dikkat Etmeniz Gerekenler
Ertesi gün hapı etkili koruma sağlasın istiyorsanız; doğru bir şekilde kullanmak amacıyla şu genel adımları izleyebilirsiniz. Ancak, her durum ve insan farklı özelliklere sahiptir. Bu yüzden hapı kullanmadan önce bir sağlık uzmanına başvurmanız gerektiğini unutmayın:
- En Kısa Sürede Kullanın: Ertesi gün hapının gebeliği önlemede en etkili olduğu zaman, ilk 24 saattir. Bu süre içerisinde kullanılırsa %95’e kadar koruma sağlar. İlişkiden sonra ne kadar kısa süre içinde kullanılırsa etkisi de o kadar yüksek olur. Hapın etki süresi, markasına ve çeşidine göre farklılık gösterebilir.
- Prospektüsü Okuyun: İlacı kullanmadan önce, kutusundaki prospektüsü dikkatlice okuyun. Bu; ilacın dozu, kullanım şekli ve muhtemel yan etkileri hakkında size faydalı bilgiler sunacaktır.
- Bir Sağlık Uzmanına Danışın: Hapı kullanmadan önce, bir sağlık uzmanına danışmanız önemlidir. Sağlık durumunuzu, alerjinizi veya başka ilaçlar kullanıyorsanız; bu bilgileri, doktor veya eczacı ile paylaşmalısınız.
- Doğum Kontrol Yöntemlerini Deneyin: Ertesi gün hapı, sürekli ve düzenli bir doğum kontrol yöntemi değildir. Sadece acil durumlarda kullanılması gerekir. Gebeliği önlemek için daha kalıcı ve düzenli bir yöntem tercih etmenizi tavsiye ederiz.
- Bir Dozla Yetinin: Genellikle, tek doz hap yeterlidir. Farklı markaların iki dozluk hapları bulunsa da ilaç genel olarak tek bir tabletten oluşur. Daha fazla doz almak, yan etkileri artırabilir; ancak gebelik önleyici etkiyi artırmaz.
Eğer hamile kalma riski bulunan bir ilişki yaşadıysanız ve henüz bebek sahibi istemiyorsanız; ertesi gün hapları sizin için çözüm olacaktır. Fakat, ilacı geç kullanırsanız; etkisi azalacak ve istenmeyen hamileliğe yol açabilecektir. Böyle bir durumda, istenmeyen gebelik için kürtaj gibi diğer seçenekleri değerlendirebilirsiniz.
Ertesi Gün Haplarının Zararları ve Yan Etkileri Nelerdir?
Ertesi gün hapları, istenmeyen gebelikleri önlemede başarılıdır; ancak bazı potansiyel zararları ve yan etkileri de vardır. Bu hapları sık ve düzenli olarak kullanan kadınlar, çeşitli yan etkilerle karşılaşabilir. Olası ertesi gün hapı zararları şunlardır:
- Hormon dengesizliği
- Adet bozuklukları
- Mide sorunları
- Baş ağrısı ve kusma
- Göğüslerde ağrı
- Yorgunluk ve bitkinlik
- Karın ağrısı
- Alerjik tepkiler
- Karaciğer sorunları
- Ciltte lekelenme
- Kanama
Bu etkiler çoğunlukla geçicidir ve ciddi bir tehlike arz etmez. Fakat, herkesin vücudu ve biyolojisi farklı olduğundan; hap kullanılmadan önce bir doktora danışmak gerekir.
2024 Ertesi Gün Hapı Fiyatı ve Markaları
Ertesi gün hapları, eczanelerde reçetesiz olarak satılmaktadır. Türkiye’de 2024 yılı itibariyle piyasada bulunan ertesi gün hapı markaları ve fiyatları şu şekildedir:
- ELLA: Ertesi gün hapı olarak en popüler ve iyi bilinen markadır. Cinsel ilişkiden sonra 120 saat içerisinde kullanılabilir. Kısa sürede kullanılırsa %98 oranında koruma sağlar. Ella hapın fiyatı 2024 yılında 417 TL’dir.
- Abalenvo: Oldukça popüler bir markadır. Yüksek koruma oranı sağlar. Günümüzdeki fiyatı 390- 440 TL arasındadır.
- Postpil: Hem uygun fiyatlı hem de etkili bir haptır. İlişkiden sonra 72 saat içerisinde alınması gerekir. %95 oranında koruma sağlar. Postpil hapın fiyatı 2024 yılında 340 TL’dir.
- Ertes 72: Muadillerine göre piyasadaki en ucuz ertesi gün hapı markasıdır. Cinsel ilişkisi sonrası ilk 72 saat içerisinde alınması gerekir. %85 oranında koruma sağlar. Ertes 72 hap fiyatı, 2024 yılı için 158 TL’dir.
Değişik marka ilaçların içeriği farklı olabildiğinden, kullanmadan önce mutlaka eczacı veya doktorunuza danışmalısınız. Başka bir kişide görülmeyen yan etkiler, sizde ortaya çıkabilecektir.
Adeti Geciktirir Mi?
Ertesi gün hapı kullanmak, adetinizi geciktirebilir ya da adet döngünüzde farklılıklar yaratabilir. Bunun sebebi, ilacın vücudunuz üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır. Haplar, hormonları etkileyerek gebeliği önler. Bu da doğal olarak adet döngünüzü etkiler. Yani, adetinizin gecikmesi başlı başına bir hamilelik belirtisi değildir.
Fakat, haplara karşı herkesin vücudu aynı tepkiyi göstermez. Bazı kadınlarda adet gecikmesi yaşanmamaktadır. Bu nedenle hapın size nasıl etki edeceğini önceden bilmek mümkün değildir.
Ertesi gün hapı kullandıktan sonra, adet döngünüzde ciddi bir değişim olursa veya kaygı duyduğunuz başka bir durum varsa, bir doktora başvurmanız gerekir. Ayrıca, bu hapların düzenli bir doğum kontrol yöntemi olmadığını ve sık sık kullanmamanız gerektiğini de tekrar hatırlatalım. Uzun süreli ve düzenli bir korunma yöntemi bulmak sizin için güvenlidir.
Kanama Yapar Mı?
Ertesi gün hapı almak, vajinal kanamada farklılıklara neden olabilir. Bu ilaç, yumurtlamayı durdurmak amacıyla yüksek miktarda hormon içerir. Vücudunuzun bu hormon değişikliğine farklı tepkiler göstermesi gayet doğaldır. Bu yan etkilerden biri de vajinal kanamadır.
Bazı kadınlar ilaçtan sonra normal adet tarihlerinde kanama yaşarken; bazılarıysa daha erken veya geç tarihte adet olur. Ayrıca, adet kanamasının ne kadar yoğun olacağı ve ne kadar süreceği de farklılık gösterir.
Bazı kişiler, ilaçtan sonra vajinadan az miktarda kan geldiğini görebilir. Bu kanamalar, ilacın hormon dengesini bozmasından kaynaklanır. Her kadının vücudu bu ilaca farklı tepki verir. Bu yüzden, kanama olup olmaması, kesin şekilde hamile olup olmadığınızı göstermez.
Ertesi gün hapı aldıktan sonra normal olmayan vajinal kanama veya sorunlar yaşarsanız bir jinekolog ile görüşmeniz önemlidir. Doktorunuz, durumunuzu inceleyerek size uygun önerilerde bulunacaktır.
Ertesi Gün Hapı Kullanılmaz veya İşe Yaramazsa Ne Yapmalı?
Korunmasız cinsel ilişkiden sonra, ertesi gün hapı almayı unutur veya kısa süre içinde kullanmazsanız; istenmeyen bir gebelikle karşılaşmanız olasıdır. Böyle bir durumda, kürtaj gibi seçenekleri değerlendirebilirsiniz. Kürtaj, tıbbi yolla istenmeyen gebeliğin sona erdirilmesidir.
Eğer böyle beklenmeyen bir durum ortaya çıkarsa ve endişeliyseniz, aşağıdaki tavsiyeleri takip edebilirsiniz. Fakat, bu durumda ilk olarak bir sağlık profesyoneliyle görüşmeniz gerektiğini unutmayın:
- Bir Sağlık Profesyoneline Danışın: Hap aldıktan sonra hâlâ kaygılarınız varsa veya umduğunuz etkiyi göremediyseniz, vakit kaybetmeden bir sağlık profesyoneliyle irtibata geçin. Doktorunuz veya bir sağlık danışmanı, durumunuzu inceleyecek ve size ne yapmanız gerektiğini söyleyecektir.
- Hamilelik Testi Yaptırın: Cinsel ilişkiden sonra normal adet döneminiz gelmez veya alışılmadık bir vajinal kanamanız olursa, hamile kalma ihtimalinizi göz önünde bulundurmalısınız. Hamilelik testi yaptırmak, durumunuzu kesinleştirecektir.
- Başka Doz Almayın: İlk dozu aldıktan sonra umduğunuz etkiyi göremediyseniz, başka bir doz almak doğru değildir. Bir jinekolog doktorla ilacın dozu hakkında konuşmak faydalıdır.
- Kürtaj Hakkında Bilgi Alın: Gebelik testiniz pozitif çıktıysa ve henüz çocuk sahibi olmayı düşünmüyorsanız; gebeliği sona erdirmenin tek yolu kürtaj yaptırmaktır. Oldukça kısa süren, basit bir operasyondur. Kürtaj hakkında daha detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
- Uzun Süreli Korunma Yöntemleri Üzerine Düşünün: Ertesi gün hapları, sadece acil durumlarda kullanılması gereken bir yöntemdir. Sık sık kullanılmasını tavsiye etmeyiz. Uzun süreli bir korunma yöntemi tercih etmek, sizin için daha güvenli bir koruma sağlayacaktır.
Unutmayın ki, cinsel sağlık konusu uzmanlık ister. Alanında uzman bir sağlık profesyoneli, size en doğru bilgi ve yönlendirmeyi verecektir.