Rahim içi araç (RİA) veya diğer adıyla spiral; T biçiminde, plastik ve bakır malzemelerden üretilen, rahim içine takılarak kullanılan bir doğum kontrol yöntemidir. Hamile kalmamak için kullanılan en etkili yöntemlerden biridir.
Spiral Nedir? Nasıl Çalışır?
Spiral, rahmin içine konulan ve T şeklinde olan ufak bir cihazdır. Doğum kontrolü ve istenmeyen hamileliği engellemek amacıyla kullanılır. Doğru bir şekilde takıldığında %99 oranında bir doğum kontrol başarısı sağlar. Gebeliğe karşı 10 yıla varan koruma sağlar. 18 yaşını doldurmuş, sağlıklı ve hamile olmayan her kadın için uygundur.
Spiral Çeşitleri
Spiralin, bakır ve hormon olmak üzere iki ana türü vardır. Bu yöntemlerin her ikisi de doğum kontrolünde çok etkilidir. Fakat, iki yöntemin de kendine özel yararları ve potansiyel yan etkileri bulunur. Bu yüzden, taktırmadan önce doktorunuza başvurmanız ve bilgi almanız önemlidir.
Bakırlı Spiral
Rahim içerisine yerleştirilen ve bakır tel içeren T biçimli bir araçtır. Bakır tel, spermleri yok eden bakır iyonları üretir. Bu iyonlar, spermlerin rahme ulaşmasını da engeller. Bakırlı cihaz, 5 ila 10 yıl boyunca kullanıma uygundur.
Faydaları:
- %99 oranında koruma sağlar.
- 10 yıl süreyle etkili kalır.
- Adet sancısı ve kanamasını azaltır.
- Endometriozis belirtilerini iyileştirir.
- Hormon içermez.
Potansiyel yan etkileri:
- Adet düzeninde bozulma
- Ara kanama ve lekelenme
- Cihazın kayması
- Karın bölgesinde ağrı ve kasılma
Bakırlı spiralin takılması ve çıkarılması, bir jinekolog tarafından muayenehane ortamında gerçekleştirilir. İşlem, genelde 10-15 dakika içinde tamamlanır ve lokal anestezi ile yapılır.
Hormonlu Spiral
Bu cihaz da T şekline sahiptir ve rahim içerisine yerleştirilir. Progesteron hormonu salgılar. Bu hormon, yumurtlama işlemini engeller ve rahim ağzındaki salgıyı seyrekleştirir. Bunun sonucunda ise rahim iç duvarı hamileliğe elverişsiz hale gelir ve gebelik önlenir. Hormonlu spiraller, hamileliği önlemede 3 ile 7 yıl arası etkilidir.
Faydaları:
- %99 oranına varan koruma sağlar.
- 3-7 yıl arası dayanabilir.
- Adet sancısını ve kanamasını azaltabilir.
- Endometriozis belirtilerini hafifletebilir.
- Polikistik over sendromu (PCOS) belirtilerini düzeltebilir.
- Adet öncesi sendromu (PMS) belirtilerini azaltabilir.
Olası yan etkileri:
- Lekelenme ve kanama ihtimali
- Karın ağrısı ve sancı
- Adet düzensizliği
- Baş ağrısı
- Ruh halinde değişimler
- Sivilcelenme
- Kilo değişimi
- Göğüslerde duyarlılık
İşlem mutlaka bir jinekolog tarafından gerçekleştirilmelidir. 10-15 dakika kadar kısa bir süre içerisinde takılır. Bu yöntemde de lokal anestezi kullanılmaktadır.
Spiralin Faydaları
Oldukça etkili bir doğum kontrol yöntemi olan spiralin faydaları arasında şunlar sayılabilir:
Doğum Kontrolü:
- Doğum kontrolünde %99 oranında başarı sağlar.
- Kullanılan türe göre, 10 yıl boyunca etkisini sürdürebilir.
- Kullanıcı tarafından yapılabilecek bir hata olasılığı yoktur.
- Doğum sonrası dönemde de kullanıma uygundur.
- Emzirme yapan anneler için güvenli bir seçenektir.
- Cihaz çıkarıldığında, gebelik şansı hemen normale döner. Çok kısa sürede hamile kalınabilir.
Adet Kanaması ve Ağrıları Hafifletme:
- Hormonlu spiraller, adet kanamasının ve krampların şiddetini büyük ölçüde düşürür.
- Bazı kadınlarda adet kanaması tamamen durabilir.
- Adet öncesi sendromu (PMS) belirtilerini azaltabilir.
- Endometriozis etkisini azaltabilir.
Diğer Avantajları:
- Polikistik over sendromu (PCOS) belirtilerini iyileştirebilir.
- Rahim kanseri riskini düşürebilir.
- Kemik yoğunluğunu yükseltebilir.
Spiral kullanmanın rahim kanseri riskini azalttığına ilişkin bazı kanıtlar bulunmaktadır. Özellikle bakır içeren türleri, rahim kanseri riskini azaltmaya yardımcı olur. Fakat, bu doğum kontrol yönteminin kullanımı her kadına uygun olmayabilir. Bazı kadınlar için yan etki riski daha yüksektir. Bu yüzden, taktırmadan önce bir sağlık uzmanına danışmanızı tavsiye ederiz.
Spiralin Yan Etkileri
Spiralin pek çok avantajı bulunmaktadır; fakat bazen istenmeyen etkiler de görülebilir. En sık görülen yan etkiler arasında şunlar bulunur:
- Lekelenme ve Kanama: Takıldıktan sonraki ilk birkaç ayda lekelenme ve kanama olması normaldir. Bu korkulacak bir durum değildir. Adet kanamanız da alıştığınızdan daha uzun veya daha fazla olabilir.
- Karın Ağrısı ve Kramplar: İşlem sonrası birkaç gün boyunca kramp ve sancı yaşanması normaldir. Bu durum kısa sürede geçer. Kramplarınız çok şiddetliyse veya birkaç günden fazla devam ederse doktorunuza başvurmalısınız.
- Adet Düzensizlikleri: Spiral takıldıktan sonraki ilk birkaç ayda, adet düzeninizde değişiklik olabilir. Bu tamamen normaldir ve kendiliğinden düzelir. Adetiniz tekrar düzene girmez veya çok kısa veya çok uzun sürerse, bu durumu doktorunuza bildirmelisiniz.
- Baş Ağrısı: Bir süre baş ağrısı çekebilirsiniz. Ağrılar kendi kendine geçecektir. Ancak, baş ağrınız çok şiddetliyse veya eczaneden aldığınız ağrı kesiciler işe yaramıyorsa, doktorunuza başvurmanız sağlıklı olacaktır.
- Ruh Hali Değişiklikleri: Bir süreliğine ruh halinizde değişiklikler yaşanabilir. Bunun sebebi ise hormon değişimidir. Bu yan etki de kendiliğinden geçer
- Akne: Özellikle de hormon bazlı cihazlarda karşılaşılır. Vücudunuzun hormon değişimine alışması zaman alır. Akne tedavisi alıyorsanız, bu durumu hekiminize bildirmeniz gerekir.
- Kilo Alımı: Bazı kadınlar fazla kilo alımıyla karşılaşmaktadır. Ancak, bu spiralin neden olduğu bir durum değildir. Kilo almanızın altında büyük ihtimalle başka bir sebep yatar.
- Spiral Göçmesi: Çok nadir de olsa cihaz yerinden oynayabilir ve rahmin içine doğru ilerleyebilir. Bu durumda, cihazın çıkarılması gerekir.
Sayılan bu yan etkiler, genellikle hafif ve geçicidir. Fakat, belirtiler çok şiddetli veya uzun süreli olursa, muhakkak bir sağlık uzmanına görünmeniz gerekir.
Spiral Kimlere Uygundur?
Sağlıklı ve 18 yaşını doldurmuş her kadın spiral kullanabilir. Çocuk doğurmuş ya da doğurmamış olmanız fark etmez. Kullanımı özellikle de aşağıda sayılan kişiler için uygundur.:
- Doğum Yapmış Kadınlar: Rahmin büyüklüğü ve şekli nedeniyle, doğum yapan kişilere çok kolay şekilde takılır.
- Doğum Kontrol İhtiyacı Olan Kadınlar: Doğum kontrolü için çok etkili bir yöntemdir. Hormonal doğum kontrol yöntemlerine alerjisi olan ya da uzun süreli korunma isteyen kadınlar için idealdir.
- Hormonal Doğum Kontrolüne Uygun Olmayanlar: Hormon bazlı doğum kontrol yöntemlerine karşı reaksiyon gösteren ya da toleransı olmayan kadınlar, bakır içeren türleri tercih edebilir. Bu cihazlarda hormon bulunmaz.
- Adet Bozukluğu veya Ağrısı Olanlar: Hormonlu spiraller, adet döngüsünü normale döndürebilir ve adet ağrısını azaltabilir. Bu tür problem yaşayan kadınlar için uygun bir seçenektir.
- Emziren Kadınlar: Hormon miktarı çok az olduğu için emziren kadınlar tarafından da kullanılabilir. Anne sütüne zarar vermez.
Her kadının sağlık durumu ve geçmişi farklıdır. Bu yöntemi kullanmaya karar vermeden önce, muayene olmanız ve detaylı bilgi almanız faydalıdır. Doktorunuz, sağlık durumunuzu kontrol ederek, cihazın sizin için uygun olup olmadığını belirler.
Spiral Takma ve Çıkarma İşlemi Nasıl Yapılır?
Cihazın yerleştirilmesi, bir kadın doğum uzmanı tarafından muayene odasında gerçekleştirilir. İşlem yaklaşık 10-15 dakika alır. Lokal anestezi altında yapılır.
Takma işleminde şu adımlar izlenir:
- Vajina ve rahim ağzı temizlenir.
- Vajinayı açmak için spekulum adlı bir araç ve rahim ağzını sabitlemek için tenekulum adlı bir araç kullanılır.
- Hazır olan spiral, rahim ağzından geçirilerek rahim içine konulur.
- Spiralin kabı çıkarılır ve ipi rahim ağzına yakın bir yerden kesilir. Bu ipler, cihaz rahimden alınırken kullanılır.
Çıkarma işlemi ise şu şekilde yapılır:
- Spekulum aracıyla vajina ağzı açılır. Tenekulumla rahim ağzı sabitlenir.
- Spiralin ipi tutulur ve rahimden yavaşça çıkarılır.
- Eğer cihazın ipi gözükmüyorsa ya da rahime yapışmışsa, özel bir araç kullanarak ya da kürtaj benzeri bir işlem uygulanarak alınır.
Spiral takma ve çıkarma işlemi, acı vermez ve ağrı yapmaz. Ama bazı kadınlar işlem esnasında ya da sonrasında kramp, kanama veya baş dönmesi gibi yan etkiler hissedebilir. Bu yüzden, işlem öncesi ve sonrası doktorunuzun önerilerine kulak vermeniz şarttır.
Doğum Kontrol Yöntemi Kullanmanıza Rağmen Hamile Kalırsanız Ne Yapabilirsiniz?
Hamileliği önlemek için kullanılan cihaz, ilaç ve işlemlere doğum kontrol yöntemleri denir. Bunlar arasında haplar, spiral (RİA), kondomlar, implant, diyafram, cilt yaması, vajinal halka, iğneler, acil kontrasepsiyon ve kalıcı yöntemler sayılabilir.
Doğum kontrol yöntemleri, uygun ve düzenli bir şekilde kullanıldığında çok etkilidir. Fakat hiçbir yöntem %100 koruma sağlamaz. Bu yöntemler başarısız olur ve hamile kalırsanız, kürtaj seçeneğiniz bulunmaktadır.
Kürtaj oldukça basit bir işlemdir. Yapılması ülkemizde yasaldır. Oldukça uygun fiyatlarla gerçekleştirilir. Kürtaj fiyatları ve konu hakkında bilgi almak istiyorsanız, bizimle iletişime geçebilirsiniz.